25 lat Kardiochirurgii w Zamościu – ćwierć wieku dla serca

Są miejsca, których historia zapisana jest nie tylko w datach, statystykach i kolejnych inwestycjach. Są miejsca, których historię mierzy się powrotami pacjentów do domu, kolejnymi uderzeniami serca i decyzjami podejmowanymi w ciągu sekund przy stole operacyjnym. Oddział Kardiochirurgii Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu ma już 25 lat.

Ponad 12 000 operacji w ciągu 25 lat. Tysiące godzin pracy przy stole operacyjnym. Setki decyzji podejmowanych pod presją czasu. Jeden wspólny cel – dać pacjentowi kolejną szansę.

Początki zamojskiej kardiochirurgii

Ćwierć wieku temu uruchomienie kardiochirurgii w Zamościu było przedsięwzięciem ambitnym i – z perspektywy regionu – przełomowym. Oddział rozpoczął działalność w 2001 roku. Przygotowania do jego utworzenia obejmowały nie tylko stworzenie odpowiedniego zaplecza, lecz także szkolenie zespołu w jednym z najbardziej doświadczonych wówczas ośrodków kardiochirurgicznych w kraju – w Katowicach, przy wsparciu środowiska prof. Andrzeja Bochenka. Celem było jedno: stworzyć w Zamościu miejsce, w którym pacjenci wymagający operacji serca będą mogli otrzymać wysokospecjalistyczną pomoc bliżej domu.

Już pierwsze miesiące pokazały, że nowy oddział nie zamierza jedynie nadrabiać dystansu do największych ośrodków. Jesienią 2001 roku w Zamościu przeprowadzono pierwszą małoinwazyjną operację pomostowania naczyń wieńcowych, wykorzystując około sześciocentymetrowy dostęp zamiast klasycznego otwarcia mostka. To znamienne, że innowacyjność była wpisana w historię Oddziału właściwie od samego początku.

25 lat doświadczenia i tysiące operacji

Przez 25 lat działalności zespół Oddziału Kardiochirurgii wykonał łącznie ponad 12 000 operacji kardiochirurgicznych. Za każdą z tych liczb stoi konkretny pacjent, jego historia i zespół, który podejmował decyzje, operował, czuwał nad bezpieczeństwem i prowadził chorego przez kolejne etapy leczenia. Ta skala najlepiej pokazuje, jak ważne miejsce zajmuje dziś zamojska kardiochirurgia w systemie opieki nad pacjentami z chorobami serca.

Dziś zakres działalności Oddziału jest nieporównywalnie szerszy niż 25 lat temu. Zespół wykonuje operacje obejmujące praktycznie cały zakres chirurgicznego leczenia chorób serca i aorty, z wyjątkiem transplantologii.

Wykonywane są między innymi:

• operacje pomostowania tętnic wieńcowych,
• klasyczne i małoinwazyjne operacje zastawek,
• zabiegi dotyczące aorty wstępującej i łuku aorty,
• operacje wad wrodzonych serca u dorosłych,
• zabiegi złożone,
• leczenie infekcyjnego zapalenia wsierdzia,
• procedury hybrydowe i przezcewnikowe.

Oddział liczy obecnie 13 łóżek, a kieruje nim dr n. med. Łukasz Tułecki.

Nowoczesne i mniej inwazyjne leczenie

Rozwój kardiochirurgii nie polega jednak tylko na tym, by wykonywać więcej procedur. Współczesna medycyna zmierza w stronę leczenia coraz bardziej precyzyjnego, coraz mniej obciążającego i coraz lepiej dopasowanego do konkretnego pacjenta. I właśnie ten kierunek jest dziś jednym ze znaków rozpoznawczych zamojskiego ośrodka.

Program przezżylnego usuwania elektrod – TLE

Szczególnym obszarem działalności Oddziału stało się leczenie powikłań związanych z wszczepionymi urządzeniami do elektroterapii serca. Od 2015 roku w Zamościu rozwijany jest program przezżylnego usuwania elektrod – TLE.

Według oficjalnych informacji Szpitala Oddział jest największym w Polsce ośrodkiem zajmującym się tego rodzaju powikłaniami, a rocznie wykonuje się tutaj około 150–250 najbardziej wymagających procedur TLE.

To dziedzina, w której sprzęt i doświadczenie operatora są niezwykle ważne, ale równie istotny jest model współpracy. W Zamościu procedury rozwijano w oparciu o ścisłą współpracę kardiochirurga, kardiologa, kardioanestezjologa, echokardiografisty, perfuzjonisty, pielęgniarek i pozostałych członków zespołu.

W opisie zamojskiego modelu TLE podkreślano, że w pojedynczy zabieg może być zaangażowanych aż 11 osób, gotowych również do natychmiastowej reakcji w przypadku najpoważniejszych powikłań.

Skala tego doświadczenia jest znacząca. Według danych przedstawionych przed jubileuszem dziesięciolecia programu TLE, do 1 października 2024 roku wykonano w Zamościu 1674 takie procedury, osiągając 99,3 proc. sukcesu klinicznego. Większość pacjentów kierowanych na te zabiegi pochodziła spoza samego ośrodka zamojskiego, co pokazuje ponadregionalny charakter tej działalności.

Rok jubileuszu – kolejny etap rozwoju

Najlepszym podsumowaniem 25 lat nie jest jednak spojrzenie wstecz. Jest nim to, co wydarzyło się właśnie w roku jubileuszu.

Pierwszy zabieg MitraClip

27 marca 2026 roku w zamojskim Szpitalu wykonano pierwszy zabieg przezskórnej naprawy zastawki mitralnej metodą MitraClip. To rozwiązanie pozwala leczyć wybranych pacjentów z niedomykalnością zastawki mitralnej bez klasycznej operacji na otwartym sercu.

Procedura została przeprowadzona przez wielospecjalistyczny zespół, z wykorzystaniem zaawansowanego obrazowania i współpracy kardiologiczno-kardiochirurgicznej.

Pierwsza operacja TAX-AVR w Zamościu

Kilka miesięcy później nastąpił kolejny ważny krok. 11 sierpnia 2026 roku po raz pierwszy w Zamościu wykonano chirurgiczną wymianę zastawki aortalnej z małoinwazyjnego dostępu przezpachowego – TAX-AVR.

Do serca dotarto przez około sześciocentymetrowe cięcie w okolicy prawej pachy, bez przecinania mostka. Pacjent opuścił szpital w ósmej dobie po operacji i stopniowo wrócił do codziennej aktywności. Wprowadzenie tej techniki poprzedziło specjalistyczne szkolenie zamojskich kardiochirurgów w Mainz w Niemczech.

Trudno o bardziej symboliczne domknięcie 25 lat historii: w 2001 roku zamojska kardiochirurgia zaczynała między innymi od małoinwazyjnego pomostowania przez niewielkie cięcie. W 2026 roku rozwija małoinwazyjną chirurgię zastawkową, sięgając po kolejne zaawansowane dostępy operacyjne.

Zmieniły się technologie, sprzęt i możliwości medycyny. Niezmienny pozostał kierunek – szukać rozwiązania, które daje choremu największą szansę na skuteczne leczenie przy możliwie najmniejszym obciążeniu.

Za każdą operacją stoją ludzie

Kardiochirurgia wyjątkowo wyraźnie pokazuje, że najbardziej zaawansowana technologia sama nie operuje. Za każdym zabiegiem stoją ludzie: kardiochirurdzy, anestezjolodzy, kardiolodzy, perfuzjoniści, pielęgniarki, instrumentariuszki, technicy, rehabilitanci i pracownicy wielu innych jednostek Szpitala.

Jubileusz jest więc nie tylko świętem Oddziału. Jest także momentem podziękowania wszystkim, którzy przez lata budowali jego doświadczenie, bezpieczeństwo i pozycję – za pracę, zaangażowanie, odpowiedzialność i profesjonalizm służący pacjentom oraz tworzący historię tego ośrodka.

To również podziękowanie dla tych, którzy stworzyli zamojski ośrodek 25 lat temu, oraz dla kolejnych pokoleń zespołu, które nie traktowały tego dorobku jak zamkniętego rozdziału.

Inwestycja w przyszłość kardiologii i kardiochirurgii

Jubileusz przypada w momencie kolejnego dużego etapu rozwoju Szpitala. W ramach projektu dotyczącego transformacji infrastruktury kardiologicznej i kardiochirurgicznej zrealizowano inwestycję o wartości ponad 17,29 mln zł, z czego ponad 15,43 mln zł stanowi dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy.

Projekt obejmował między innymi zakup aparatury dla Oddziału Kardiochirurgii i Kardiologii oraz łącznie 165 sztuk nowoczesnego sprzętu medycznego.

25 lat to punkt na osi czasu

Dlatego 25-lecie zamojskiej kardiochirurgii nie jest wyłącznie rocznicą. To punkt na osi czasu.

Za nim są tysiące godzin przy stole operacyjnym, lata nauki, doświadczenia, trudnych decyzji i pracy zespołowej. Przed nim – nowe technologie, mniej inwazyjne metody leczenia, kolejne wyzwania i pacjenci, dla których wszystko zaczyna się od jednego pytania:

Co jeszcze możemy zrobić dla tego serca?

Po 25 latach odpowiedź zamojskiej kardiochirurgii pozostaje taka sama: rozwijać się. I być gotowym wtedy, kiedy pacjent najbardziej tego potrzebuje.